پلیت PCR چیست؟
پلیت PCR یکی از مهمترین مواد مصرفی در آزمایشگاههای مولکولی، ژنتیک، Real-Time PCR و NGS است. این پلیتها شامل تعداد مشخصی چاهک (Well) هستند که نمونهها و واکنشهای PCR در آنها انجام میشود. انتخاب نوع مناسب پلیت میتواند بر یکنواختی انتقال حرارت، کیفیت نتایج، میزان تبخیر نمونه و حتی عملکرد دستگاه تأثیر بگذارد.
پلیت PCR چیست؟
انواع، کاربردها و تفاوت پلیتهای ۹۶ و ۳۸۴ خانه
- برای PCR و Real-Time PCR استفاده میشود.
- رایجترین مدل، پلیت ۹۶ خانه است.
- پلیت ۳۸۴ خانه برای حجم کاری بالا و غربالگریهای گسترده مناسب است.
- در انواع شفاف، سفید، Non-Skirted، Semi-Skirted و Full-Skirted تولید میشود.
- کیفیت ساخت بر انتقال حرارت، یکنواختی واکنش و دقت Ct اثر دارد.
- سازگاری پلیت با دستگاه PCR یا Real-Time PCR باید پیش از خرید بررسی شود.
پلیت PCR چیست؟
پلیت PCR نوعی ظرف پلاستیکی چندخانهای است که برای انجام همزمان تعداد زیادی واکنش PCR طراحی شده است.
این پلیتها معمولاً از پلیپروپیلن ساخته میشوند و باید بتوانند تغییرات سریع دما را تحمل کنند، انتقال حرارت یکنواختی داشته باشند و در صورت آببندی صحیح، از تبخیر نمونه جلوگیری کنند.
پلیت PCR در آزمایشگاههای ژنتیک، مولکولی، تشخیص طبی، تحقیقاتی و داروسازی کاربرد گستردهای دارد.
پلیت PCR چگونه استفاده میشود؟
انواع پلیت PCR
- رایجترین نوع پلیت PCR
- مناسب PCR معمولی
- مناسب Real-Time PCR
- کاربرد گسترده در آزمایشگاههای تشخیصی
- مناسب آزمایشگاههای پرترافیک
- مناسب غربالگریهای گسترده
- کاهش مصرف مواد
- مناسب پروژههای تحقیقاتی بزرگ
- بازتاب بهتر سیگنال
- مناسب Real-Time PCR
- مناسب تستهای فلورسانس
- افزایش حساسیت آشکارسازی در بسیاری از سیستمها
- مناسب PCR معمولی
- قابل استفاده در برخی دستگاههای Real-Time PCR
- امکان مشاهده محتویات چاهکها
تفاوت پلیت ۹۶ و ۳۸۴ خانه
| ویژگی | پلیت ۹۶ خانه | پلیت ۳۸۴ خانه |
|---|---|---|
| تعداد واکنش | ۹۶ | ۳۸۴ |
| مصرف مواد | بیشتر | کمتر |
| سرعت پردازش | معمولی | بالا |
| حجم واکنش | معمولاً بیشتر | معمولاً کمتر |
| سهولت پیپتکردن دستی | بیشتر | کمتر |
| نیاز به اتوماسیون | کمتر | در حجم بالا بیشتر |
| هزینه تجهیزات سازگار | کمتر | بیشتر |
اسکرت (Skirt) در پلیت PCR چیست؟
Skirt به بخش بیرونی و نگهدارنده پلیت گفته میشود. نوع اسکرت بر استحکام، نحوه قرارگیری در دستگاه، سازگاری با اتوسمپلر و امکان برچسبگذاری اثر دارد.
- بدون دیواره جانبی کامل
- انعطافپذیرتر
- نیازمند بررسی دقیق سازگاری با دستگاه
- دارای اسکرت نیمه
- استحکام مناسب
- سازگار با بسیاری از دستگاهها
- انتخاب رایج در آزمایشگاههای مولکولی
- دارای دیواره کامل در اطراف پلیت
- استحکام بیشتر
- مناسب اتوماسیون و برخی دستگاهها
- امکان بارکدگذاری بهتر
DNase/RNase Free و Human DNA Free چیست؟
در آزمایشگاههای مولکولی، وجود آلودگی DNase، RNase یا DNA انسانی میتواند باعث تخریب نمونه یا ایجاد نتایج کاذب شود. به همین دلیل برای کاربردهای حساس، استفاده از پلیتهای کنترلشده از نظر این آلودگیها اهمیت دارد.
کیفیت ساخت و انتقال حرارت
کیفیت و یکنواختی دیواره چاهکها مستقیماً بر انتقال حرارت و یکنواختی واکنش اثر میگذارد. این موضوع در Real-Time PCR اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا تفاوت در انتقال حرارت میتواند روی Ct و تکرارپذیری نتایج اثر بگذارد.
سیستم آببندی (Sealing)
- مناسب Real-Time PCR
- شفافیت اپتیکی بالا
- کاهش اختلال در خوانش فلورسانس
- نصب سریع
- مناسب بسیاری از کاربردهای PCR
- نیازمند چسباندن یکنواخت
- درب نواری برای ردیفهای چاهک
- مناسب برخی پلیتها و تیوباستریپها
- باز و بسته شدن آسانتر
آببندی نامناسب میتواند باعث تبخیر، تغییر غلظت واکنش، آلودگی متقاطع و ایجاد اختلاف بین چاهکهای مرکزی و حاشیهای شود.
چگونه پلیت PCR مناسب انتخاب کنیم؟
- مدل دستگاه PCR
- نوع بلاک
- پشتیبانی از ۹۶ یا ۳۸۴ خانه
- سفید برای بسیاری از qPCRها
- شفاف برای PCR معمولی
- Non-Skirted
- Semi-Skirted
- Full-Skirted
- DNase/RNase Free
- Human DNA Free
- Optical Film
- Adhesive Film
- Cap Strip
- تعداد واکنش روزانه
- نیاز به اتوماسیون
- حجم واکنش
کاربرد پلیت PCR در آزمایشگاههای مختلف
| نوع آزمایشگاه | کاربرد |
|---|---|
| ژنتیک پزشکی | PCR و Real-Time PCR |
| مولکولی | استخراج و آنالیز ژنتیکی |
| تشخیص طبی | تستهای مولکولی |
| تحقیقاتی | مطالعات ژنی |
| داروسازی | غربالگری مولکولی |
| میکروبیولوژی | شناسایی عوامل عفونی |
وکتور چگونه میتواند در خرید پلیت PCR کمک کند؟
پلیتهای PCR در تعداد چاهک، رنگ، نوع اسکرت، جنس پلاستیک، مشخصات مولکولی و سازگاری با دستگاه تفاوت دارند.
در بسیاری از آزمایشگاههای ژنتیک و مولکولی ایران، پلیت ۹۶ خانه Semi-Skirted یکی از انتخابهای رایج است.
در Real-Time PCR، کیفیت پلیت و Optical Film میتواند بر یکنواختی Ct، کاهش تبخیر و کم شدن اختلاف بین چاهکها اثر بگذارد. همچنین فشار نامناسب هنگام چسباندن Film ممکن است باعث آببندی ناقص برخی چاهکها شود.
برندهای مطرح پلیت PCR
- Axygen
- Thermo Scientific
- Eppendorf
- Bio-Rad
- Applied Biosystems
- Nest
- SPL
- Sarstedt
- Greiner Bio-One
- تعداد چاهک
- رنگ پلیت
- نوع اسکرت
- حجم هر چاهک
- سازگاری با دستگاه
- DNase/RNase Free
- نوع آببندی
سؤالات متداول
منابع
- MIQE Guidelines for qPCR
- Applied Biosystems Consumables Guide
- Bio-Rad PCR Consumables Handbook
- Thermo Fisher PCR Plasticware Guide
- Current Protocols in Molecular Biology
- WHO Laboratory Quality Management System Handbook